Een prettiger leven begint bij stoppen met duwen
Ed Nissink was vroeger voortdurend in conflict met zichzelf en zijn omgeving. De wijze levenslessen van zijn aikidoleraar Kim maakten van hem een ander, gelukkiger mens.
Els Meijers
"Er wordt meer gezegd dan er verteld wordt. Dat is belangrijkste boodschap die ik wil overbrengen in mijn boeken en trainingen. Als je tussen de regels door leert luisteren én kijken - want communiceren is ook lichaamstaal - dan krijg je de verborgen boodschappen te zien en leer je iets van de mensen met wie je communiceert. Mijn aikidoleraar Kim Nguyen, al twintig jaar een grote inspiratiebron voor mij, zei altijd: luister naar wat mensen zeggen en kijk dan naar wat ze doen."
Wat kan een communicatie- en gedragsdeskundige leren van een aikidoleraar?
"Tijdens de aikidolessen van Kim heb ik niet alleen geleerd om van me af te slaan, maar ook een innerlijke discipline ontwikkeld: mijn 'ki' of 'chi', zoals ze dat noemen in de oosterse vechtkunst, de energiestroom van binnen. Aikido is namelijk meer dan een vechtkunst. Het basisprincipe van aikido kun je ook toepassen in de dagelijkse omgang met de mensen om je heen, bijvoorbeeld in conflictsituaties. Dan heb je het over mentaal aikido.
Waarin onderscheidt aikido zich van andere vormen van vechtkunst?
"Bij aikido - Japans voor 'weg van de harmonie' - zet je in een paar basisbewegingen een aanval om in jouw verdediging. Bij een naderende aanval ga je niet in de tegenaanval, maar doe je een stap opzij. Door het gebrek aan weerstand raakt je tegenstander uit balans en schiet hij door. Vervolgens geef je hem bijvoorbeeld een duwtje in de rug mee, waardoor de aanvaller nog meer snelheid kan maken. Zo van: jij wilt die kant op, ik geef jou de ruimte. Tijdens het duwtje pak je met je andere hand zijn pols beet. Vanaf dat moment beschik je over de mogelijkheid om de enorme kracht van de aanvaller te richten naar een punt dat jij wenselijk vindt. Want wil de aanvaller geen enorme schok in zijn arm voelen, dan zal hij moeten afremmen of van richting moeten veranderen."
Wat bedoel je dan precies met mentaal aikido?
"Het principe van meegeven, versterken en ombuigen kun je ook toepassen in conflictsituaties. Door te denken op de aikidomanier kun je je tegenstander uit balans brengen en zijn aanval omzetten in jouw verdediging. Als iemand je uitmaakt voor rotte vis, ga je niet in verweer, maar ga je met die persoon mee door bijvoorbeeld te zeggen: 'En dat is alleen nog maar wat jij ziet. Je moest eens weten hoe ik thuis ben'. En daarna 'ontwapen' je hem met een opmerking als: 'Ik ga even koffie halen, wil jij ook?' Dat is mentaal aikido. Met jouw onverwachte reactie nodig je je tegenstander uit tot een dans, tot communiceren, en komt het niet tot een gevecht. Hoe beter je de verborgen boodschappen in communicatie doorziet, des te beter je de kunst van mentaal aikido zult beheersen. Als je de werkelijke motieven van je tegenstander leert begrijpen, zul je zien dat de aanvallende houding vaak voortkomt uit frustratie, angst of andere pijn. Deze pijn kun je helpen verzachten door je tegenstander even lekker zijn gang te laten gaan, hem de ruimte te geven."
Maar zo altruïstisch zit een mens van nature toch niet in elkaar?
"Iemand de ruimte geven is inderdaad moeilijk als jij wordt geblokkeerd door woede, trots of schijneigenwaarde. Deze gevoelens moet je opzij zetten. De beloning is echter zo groot, dat deze ruimschoots opweegt tegen het jezelf wegcijferen. Als je een ander het plezier niet gunt dat hij heel even zijn zin krijgt, ontzeg je jezelf enorm veel vreugde. Dat betekent dat je overal en altijd strijd zult moeten leveren: in je werk, de liefde, je relatie met vrienden en familie, noem maar op. Van meegeven wordt je een blij en gelukkig mens, is mijn ervaring. Een prettiger leven begint bij stoppen met duwen."
Van zulke wijze levenslessen heb je vast dagelijks profijt.
"Inderdaad, ik pas ze voortdurend toe in mijn leven, bijvoorbeeld in het verkeer. Als iemand me afsnijdt of geen voorrang geeft, steek ik niet mijn middelvinger op, maar maak ik een gebaar van: ik begrijp het, die fout maak ik ook wel eens. Ik zal ook nooit meer knokken om een parkeerplaats. In plaats daarvan laat ik de ander voorgaan. Geheid dat weer een ander dan later een plekje voor jou heeft. Wie goed doet, goed ontmoet. Mentaal aikido is dus geen altruïsme, het is puur eigenbelang. Ruimte geven aan een ander en de strijd loslaten is kicken. Daar word je een ander, gelukkiger mens van."
En dat allemaal dankzij je aikidoleraar Kim?
"Ik durf zelfs te zeggen dat ik mijn leven aan hem te danken heb, vooral het leuke leven dat ik nu leid, het plezier dat ik heb. Dankzij de levenswijsheden die Kim mij met zoveel liefde en humor heeft bijgebracht, hoef ik me bijvoorbeeld niet meer druk te maken om wat iedereen van me vindt. Het mooiste wat Kim voor mij gedaan heeft, is mijn leugens doorzien. Ik dácht dat ik eigenwaarde had, maar Kim wist daar binnen de kortste keren doorheen te prikken door me bijvoorbeeld te laten struikelen en me dat nog eens lekker in te wrijven. De woede en verbetenheid waarmee ik reageerde zeiden iets over de geringe eigenwaarde die ik had, mijn schijneigenwaarde. Kim heeft me geleerd mezelf vooral niet te serieus te nemen. Dat is zo ongeveer het meest dodelijke wat je kunt doen."
Ed Nissink (1940) traint en adviseert bedrijven en therapeuten op het gebied van communicatie en gedrag en schrijft erover. Hij is vooral bekend om zijn deskundigheid op het gebied van lichaamstaal en verborgen boodschappen in communicatie.
Van zijn hand zijn onder andere de boeken: 'Ergens mag ik je wel' (2000), 'Het is voor je eigen bestwil' (2001), 'Je bent sprekend je lichaam' (2002) en 'Ik heb je lief' (2003), alle vier uitgegeven door Ankh-Hermes. In november verscheen zijn elfde boek: 'Buigen uit vrije wil. Conflicthantering met mentaal aikido.' Meer informatie:
www.probleemvrij.nl
Living | februari 2005 (tekst voor eindredactie)